Naar regulering van cannabis in Zwitserland: een gecontroleerde markt in voorbereiding

Een Zwitserse parlementaire commissie heeft onlangs een beslissende stap gezet richting de regulering van de cannabismarkt voor volwassenen. Dit wetsvoorstel beoogt een strikt kader in te voeren om de volksgezondheid beter te beschermen en tegelijkertijd de impact van de zwarte markt te verminderen.

Gereguleerde toegang als alternatief voor de zwarte markt

In Zwitserland blijven de teelt, verkoop en het gebruik van recreatief cannabis verboden. Toch is het gebruik een stevig verankerde realiteit. Uit een studie in 2022 bleek dat 4% van de Zwitsers tussen 15 en 64 jaar in de afgelopen maand cannabis had gebruikt.

Gezien deze situatie is de commissie van mening dat een gereguleerde markt consumenten beter kan beschermen en de kwaliteit van de aangeboden producten kan controleren.

Staatsmonopolie en strenge kwaliteitsnormen

Het wetsvoorstel voorziet in een strikte regulering van cannabis in Zwitserland. Volwassenen krijgen onder bepaalde voorwaarden de mogelijkheid om cannabis te kweken, te kopen en te gebruiken:

• Verkoop via een beperkt aantal geautoriseerde verkooppunten en via online platforms onder overheidscontrole.
• Een productie die onderworpen is aan strenge kwaliteitsnormen, zonder winstoogmerk.
• De inkomsten worden volledig geherinvesteerd in preventie, risicoreductie en verslavingszorg.
• Invoering van een belasting op THC, afhankelijk van het THC-gehalte en de vorm van gebruik, om risicovol gebruik te beperken.

De belangrijkste punten van het wetsvoorstel

Het wetsvoorstel is gebaseerd op verschillende fundamentele principes:

• Volwassenen die in Zwitserland wonen, kunnen maximaal drie vrouwelijke planten kweken en beperkte hoeveelheden cannabis in bezit hebben.
• De verkoop aan minderjarigen wordt strikt verboden.
• De producten moeten zonder merknaam zijn en worden vergezeld van gezondheidswaarschuwingen en een informatiebijsluiter.
• Een staatsmonopolie op de distributie, met geautoriseerde verkooppunten.
• Een systeem van digitale traceerbaarheid zorgt voor een volledige controle van het product, van productie tot verkoop.
• Een totaalverbod op reclame voor cannabis (inclusief voor zaden, stekjes en accessoires).
• De kantons zijn verantwoordelijk voor de regulering en controle van de distributie.
• De nultolerantie blijft van kracht voor rijden onder invloed van cannabis.

De volgende wetgevende stappen

Hoewel de meerderheid van de commissie deze benadering steunt, vinden sommige tegenstanders dat deze legalisering meer jongeren kan aanzetten tot het gebruik van cannabis.

Het wetsvoorstel gaat nu in een consultatiefase, waarin belanghebbenden hun mening kunnen indienen. De definitieve tekst wordt vervolgens aan het parlement voorgelegd voor stemming.

De wet wordt niet eerder in de zomer van 2026 van kracht. Er kan ook een referendum worden georganiseerd, waarna het Zwitserse volk beslist of de wet wordt aangenomen.

Al lopende proefprojecten

In afwachting van de aanname van deze wet heeft Zwitserland al proefprojecten gestart in verschillende grote steden, waaronder Basel, Zürich, Genève, Bern en Lausanne. Deze proefprojecten maken het mogelijk om een reguleringskader te testen voordat het op nationaal niveau wordt ingevoerd.

De eerste analyses, met name in Zürich, blijken positief, wat de positie van de voorstanders van regulering versterkt.

Conclusie

Met dit wetsvoorstel profileert Zwitserland zich als een Europees voorloper op het gebied van de regulering van cannabis. Door de productie en distributie strikt te reguleren en de winsten tegelijkertijd te herinvesteren in de volksgezondheid, beoogt dit model consumenten te beschermen en tegelijkertijd de nadelen van de zwarte markt te verminderen.

Als deze wetgeving wordt aangenomen, zou ze andere Europese landen kunnen inspireren om hun benadering van de regulering van cannabis te herzien.

Bron